Slow-Blues.com — Global Blues Encyclopedia
Wróć do artystów
Etta James
Photo: Roland Godefroy, Deauville 1990 (Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0)
Classic

Etta James

Tego artysty nie ma już wśród nas.
Urodzony/a: January 25, 1938, Los Angeles, California · Zmarł/a: January 20, 2012, Riverside, California (leukemia, Alzheimer's disease, MRSA infection)• United States
Soul BluesR&B
Instrumenty
Voice
Wytwórnie
Modern, Chess / Argo, Island
z
Los Angeles / Chess Records Chicago
Urodzony/a
January 25, 1938, Los Angeles, California
Rock and Roll Hall of Fame nazwała Ettę James "jednym z największych głosów swojego stulecia" i, prościej, "na zawsze matriarchinią bluesa." Ten tytuł okupiony był ogromnym osobistym kosztem — dzieciństwem naznaczonym przemocą użytą do wymuszenia głosu, i dekadami uzależnienia, które wielokrotnie niemal zakończyły karierę zbudowaną przez ten głos. Urodziła się jako Jamesetta Hawkins 25 stycznia 1938 roku w Los Angeles, córka czternastoletniej Dorothy Hawkins, która często była nieobecna w życiu córki. James nigdy nie poznała z pewnością swojego ojca; przez lata spekulowała, że był nim gracz w bilard Rudolf "Minnesota Fats" Wanderone (Źródło: Wikipedia). Wychowywana głównie przez rodzinę zastępczą, przeżyła dzieciństwo naznaczone okrucieństwem: jej ojciec zastępczy, znany jako "Sarge," bijąc ją, zmuszał do śpiewania podczas pijackich wieczorów pokerowych — doświadczenie, które, jak mówiła, dało jej dożywotnie trudności ze śpiewaniem na żądanie. W wieku pięciu lat rozpoczęła formalne szkolenie wokalne pod kierunkiem Jamesa Earle'a Hinesa w kościele St. Paul Baptist Church w południowo-centralnym Los Angeles, gdzie Hines podobno uderzał ją w klatkę piersiową podczas śpiewu, by wymusić moc z przepony — brutalne metody, które mimo to ukształtowały instrument, który miał poznać cały świat (Źródło: Wikipedia). W wieku czternastu lat poznała lidera zespołu Johnny'ego Otisa, który pomógł jej grupie wokalnej Creolettes podpisać kontrakt z Modern Records pod nową nazwą, Peaches — i nadał jej też nowe imię, przekształcając "Jamesetta" w "Etta James." Ich pierwszy singiel, "The Wallflower" (pierwotnie "Roll With Me, Henry," przemianowany na "Work with Me, Annie"), osiągnął pierwsze miejsce na liście R&B w lutym 1955 roku i otworzył drzwi do ogólnokrajowej trasy koncertowej jako support dla Little Richarda (Źródło: Wikipedia). W 1960 roku podpisała kontrakt z Chess Records i wydała swój debiutancki album "At Last!" Tytułowy utwór — cover standardu Glenna Millera z 1942 roku — osiągnął przy wydaniu jedynie 2. miejsce na liście R&B, ale w ciągu kolejnych dekad stał się tak definitywnie jej własnym, że dziś nie sposób oddzielić piosenki od jej głosu. W 1962 roku ukazał się "Something's Got a Hold on Me," docierając do 4. miejsca R&B. Jej kariera utknęła następnie w połowie lat 60., gdy zapanowało nad nią uzależnienie od heroiny — nawyk, który finansowała poprzez fałszowanie czeków, oszustwa na receptach i kradzieże, co doprowadziło do aresztowań w 1966 i 1969 roku (Źródło: Wikipedia). Sesja powrotna w 1967 roku w FAME Studios w Muscle Shoals w Alabamie zaowocowała "Tell Mama," przebojem z pierwszej dziesiątki R&B, z "I'd Rather Go Blind" na stronie B — piosenką, która nigdy nie trafiła na listy jako singiel, ale stała się jednym z najczęściej coverowanych standardów bluesowych stulecia. W 1973 roku jej album zatytułowany jej imieniem, wyprodukowany przez Gabriela Meklera, zdobył nominację do Grammy. Ponownie aresztowana za posiadanie heroiny w 1973 roku, w 1974 roku została skazana na leczenie i spędziła siedemnaście miesięcy w szpitalu psychiatrycznym Tarzana w wieku 36 lat — doświadczenie, które, jak później powiedziała, "zmieniło jej życie," choć problemy z uzależnieniem trwały nadal (Źródło: Wikipedia). Stopniowo odbudowywała się od końca lat 70.: występ na Montreux Jazz Festival w 1978 roku i support dla Rolling Stones, gościnny występ z Grateful Dead w 1982 roku oraz wykonanie "When the Saints Go Marching In" podczas ceremonii otwarcia Igrzysk Olimpijskich w Los Angeles w 1984 roku. Jej album "Seven Year Itch" z 1988 roku wydany przez Island Records oznaczał pełny powrót. Została przyjęta do Rock and Roll Hall of Fame w 1993 roku, a w 1994 zdobyła swoje pierwsze konkurencyjne Grammy za "Mystery Lady: Songs of Billie Holiday." Nagroda Grammy za całokształt twórczości przyszła w 2003 roku, a kolejne konkurencyjne zwycięstwa za "Let's Roll" (2004) i "Blues to the Bone" (2005) (Źródło: Wikipedia). Zamężna z Artisem Millsem od 1969 roku aż do swojej śmierci — odsiedział dziesięć lat w więzieniu za posiadanie heroiny w trakcie ich małżeństwa — wychowała dwóch synów, Donto i Sametto Jamesa, którzy obaj zostali zawodowymi muzykami i później występowali jako jej sekcja rytmiczna. Wydała swój ostatni album, "The Dreamer," w 2011 roku i tego samego roku ogłosiła przejście na emeryturę. Zmarła 20 stycznia 2012 roku w Riverside Community Hospital w Riverside w Kalifornii, na skutek powikłań białaczki, choroby Alzheimera i zakażenia MRSA, pięć dni przed swoimi 74. urodzinami (Źródło: Wikipedia).

Wpływ muzyczny

Altowy głos Etty James łączył R&B, rock and roll, soul, jazz i blues tak kompletnie, że "At Last" stała się stałym elementem wesel na całym świecie, podczas gdy "I'd Rather Go Blind" jest dziś jednym z najczęściej coverowanych utworów bluesowych, jakie kiedykolwiek napisano, w tym hitową wersją Chicken Shack z 1968 roku. Bezpośrednio wpłynęła na Dianę Ross, Janis Joplin, Bonnie Raitt, Christinę Aguilerę, Amy Winehouse, Adele i Beyoncé — która wcieliła się w James w filmie "Cadillac Records" z 2008 roku — a "Something's Got a Hold on Me" zostało zsamplowane w "Levels" Avicii i "Good Feeling" Flo Ridy, oba z 2011 roku. Rolling Stone umieścił ją na 22. miejscu wśród 100 największych wokalistów wszech czasów (Źródło: Wikipedia).

Inspiracje

Billie HolidayGospel and R&B tradition

Rodzina i życie prywatne

Matka

Czternastoletnia w chwili narodzin Etty; często nieobecna w życiu córki.

Mąż

Małżeństwo od 1969 roku aż do jej śmierci w 2012 roku; podczas ich małżeństwa odsiedział 10 lat więzienia za posiadanie heroiny.

Syn

Perkusista; występował w zespole matki.

Syn

Basista; występował w zespole matki.

Formacyjne doświadczenia

  • •5 lat: Rozpoczyna formalną naukę śpiewu pod okiem Jamesa Earle'a Hinesa w St. Paul Baptist Church w Los Angeles. (Źródło: Wikipedia)
  • •14 lat: Poznaje Johnny'ego Otisa, który podpisuje kontrakt z jej grupą wokalną z Modern Records i zmienia jej imię na Etta James. (Źródło: Wikipedia)
  • •1955: "The Wallflower" dociera do 1. miejsca na liście R&B; ogólnokrajowa trasa jako support Little Richarda. (Źródło: Wikipedia)
  • •1960: Podpisuje kontrakt z Chess Records; debiutancki album "At Last!" (Źródło: Wikipedia)
  • •1974: Skazana na leczenie odwykowe; spędza 17 miesięcy w szpitalu psychiatrycznym Tarzana. (Źródło: Wikipedia)
  • •1993: Wprowadzona do Rock and Roll Hall of Fame. (Źródło: Wikipedia)

Instrumenty i sprzęt

Wokal

Głos (alt)

Łączyła R&B, rock and rolla, soul, jazz i blues w ciągu sześciu dekad kariery.

Historie i anegdoty

"Jej ojciec zastępczy "Sarge" bijąc ją, zmuszał do śpiewania podczas pijackich wieczorów przy pokerze — doświadczenie, które, jak mówiła, spowodowało dożywotnie trudności ze śpiewaniem na żądanie. (Źródło: Wikipedia)"
"Johnny Otis stworzył jej pseudonim sceniczny, przekształcając "Jamesetta" w "Etta James." (Źródło: Wikipedia)"
"Za pośrednictwem matki poznała nauki Nation of Islam, później dołączyła do świątyni Malcolma X w Harlemie jako "Jamesetta X" i zaprzyjaźniła się z młodym wówczas Cassiusem Clayem (Muhammadem Alim). (Źródło: Wikipedia)"
"W 2009 roku publicznie skarżyła się, że nie zaproszono jej do samodzielnego wykonania "At Last" po tym, jak Beyoncé zaśpiewała ją na balu inauguracyjnym prezydenta Obamy — słowa, które później nazwała żartami zrodzonymi z zranionych uczuć, przypisywanymi później częściowo otępieniu związanemu z chorobą Alzheimera. (Źródło: Wikipedia)"
"Jej autobiografia z 1995 roku, "Rage to Survive," napisana wspólnie z Davidem Ritzem, opisuje jej karierę i zmagania jej własnymi słowami. (Źródło: Wikipedia)"

Współpracownicy

Odkrył ją, podpisał z nią kontrakt z Modern Records i stworzył jej pseudonim sceniczny.

Śpiewała chórki na jego "Back in the U.S.A."

Wyprodukował "Deep in the Night" (1978) i "The Right Time" (1992).

Zagrała James w filmie "Cadillac Records" z 2008 roku, wykonując "At Last."

Oglądaj i słuchaj

Wyróżnione

Etta James - I'd Rather Go Blind (Live – Montreux Jazz Festival 1977) [HQ]

Her most covered blues standard, recorded originally as a B-side in 1967.

YouTob

Oglądaj i słuchaj

Henter videoer fra YouTube…

Dyskografia

RokTytułProducentStudioWytwórniaLista przebojówSprzedażMuzycyYouTubeUwagi
1955"The Wallflower" (jako the Peaches)Johnny Otis—Modern Records———Dotarł do 1. miejsca na liście R&B; ogólnokrajowa trasa jako support Little Richarda.
1960At Last!——Chess/Argo Records——Riley Hampton (Aranżer, dyrygent)Album debiutancki; utwór tytułowy stał się jej definiującą wizytówką.
1962Etta James——Argo Records———Zawiera "Something's Got a Hold on Me," 4. miejsce na liście R&B.
1967"Tell Mama" / "I'd Rather Go Blind"Rick Hall—Cadet Records———Sesja powrotu w FAME Studios w Muscle Shoals; strona B stała się jedną z najczęściej coverowanych piosenek bluesowych w historii.
1973Etta JamesGabriel Mekler—Chess Records———Album zatytułowany jej imieniem i nazwiskiem; nominowany do Grammy.
1978Deep in the NightJerry Wexler—Warner Bros.————
1988Seven Year Itch——Island Records———Pełny komercyjny powrót.
1992The Right TimeJerry Wexler—Elektra Records————
1994Mystery Lady: Songs of Billie Holiday——Private Music———Zdobyła Grammy dla najlepszego żeńskiego wykonania wokalnego jazzowego — jej pierwsze konkursowe Grammy.
2004Let's Roll——RCA/Private Music———Zdobyła Grammy dla najlepszego współczesnego albumu bluesowego.
2005Blues to the Bone——RCA Victor———Zdobyła Grammy dla najlepszego tradycyjnego albumu bluesowego.
2011The Dreamer——Verve Forecast———Ostatni album studyjny; tego samego roku ogłosiła zakończenie kariery.

Znane utwory

01At Last
02I'd Rather Go Blind
03Tell Mama
04Something's Got a Hold on Me
05The Wallflower (Dance with Me, Henry)

Linki zewnętrzne

Źródła

Wspieraj niezależność SlowBlues. Oficjalny merch — noś bluesa.

Zobacz sklep