POWOLNE, PEŁNE DUSZY KORZENIE

Wróć do artystów

Led Zeppelin

Photo: Atlantic Records promotional image, 1971 (Wikimedia Commons, public domain in the US)

British

Led Zeppelin

• United Kingdom• Aktywny/a: 1968–1980

British Blues BoomHard RockBlues Rock

Zespół, który Jimmy Page zbudował z ruin Yardbirds w 1968 roku, przebudowując piosenki Williego Dixona, Roberta Johnsona, Memphis Minnie i Howlin' Wolfa na skalę stadionową — i był pozywany, i zawierał ugody, niemal za każdą z nich. Dokument Becoming Led Zeppelin z 2025 roku, opowiadający tę wczesną historię słowami samego zespołu, zdobył w 2026 roku nagrodę National Film Award dla najlepszego dokumentu.

Każdy zespół w tej kolekcji jest coś winien amerykańskiemu bluesowi. Led Zeppelin był winien tak wiele, tak bezpośrednio, że dług ten trafił ostatecznie do sądu cztery osobne razy — a zespół płacił za każdym razem, po czym kontynuował trasy koncertowe po stadionach z piosenkami zbudowanymi dokładnie z materiału, o który został pozwany (Źródło: Wikipedia). Zespół wyrósł bezpośrednio z ruin Yardbirds. Gdy wokalista Keith Relf i perkusista Jim McCarty odeszli w czerwcu 1968 roku, gitarzysta Jimmy Page — ostatni gitarzysta prowadzący Yardbirds, a wcześniej jeden z najbardziej zapracowanych muzyków sesyjnych Londynu — pozostał z kontraktowymi terminami trasy w Skandynawii i bez zespołu. Zwerbował sesyjnego basistę i aranżera Johna Paula Jonesa, nieznanego wokalistę z Birmingham Roberta Planta oraz przyjaciela Planta, Johna Bonhama na perkusji. We wrześniu koncertowali krótko jako "the New Yardbirds", zanim w październiku przyjęli nową nazwę: Led Zeppelin, podobno po tym, jak perkusista The Who, Keith Moon, i John Entwistle zażartowali podczas wcześniejszej sesji Page'a, że supergrupa łącząca go z Jeffem Beckiem "pójdzie na dno jak ołowiany balon" (Źródło: Wikipedia). Od swoich najwcześniejszych prób zespół pracował, rozkładając płyty bluesowe na części i odbudowując je w zupełnie innej skali — cięższej, miejscami wolniejszej, przesterowanej, rozciągniętej w partie, których oryginały nigdy nie miały. "Led Zeppelin" (1969) i "Led Zeppelin II" (1969, ten drugi osiągnął 1. miejsce zarówno w Wielkiej Brytanii, jak i USA) zostały w znacznej mierze zbudowane tą metodą, która wyprodukowała zarówno najlepszą muzykę zespołu, jak i jego najbardziej uporczywą kontrowersję (Źródło: Wikipedia). **Piosenki bluesowe, które Led Zeppelin zaadaptował — i co wydarzyło się później:** "You Shook Me" i "I Can't Quit You Baby", oba na debiucie z 1969 roku, były kompozycjami Williego Dixona napisanymi odpowiednio dla Muddy'ego Watersa i Otisa Rusha; Dixon otrzymał kredyt autorski od samego początku na obu tych utworach. "Whole Lotta Love", otwierający utwór "Led Zeppelin II", był inną historią: tekst ściśle podążał za "You Need Love" Dixona, napisanym dla Muddy'ego Watersa w 1962 roku, częściowo przefiltrowanym przez cover Small Faces z 1966 roku, który Page i Plant podobno oglądali na żywo — wokalista Steve Marriott powiedział później, że frazowanie Planta było identyczne z jego własnym, "nawet zatrzymania na końcu były takie same". Dixon pozwał zespół; sprawa została ugodowo zakończona poza sądem w 1985 roku, a nazwisko Dixona pojawia się w kredytach autorskich piosenki na każdym wydaniu od tamtej pory (Źródło: Wikipedia). "The Lemon Song", również z "Led Zeppelin II", bezpośrednio przerobił "Killing Floor" Howlin' Wolfa z 1964 roku — zespół wykonywał go na żywo pod tytułem Wolfa w latach 1968–69, a wczesne brytyjskie tłoczenie albumu kredytowało nawet prawdziwe nazwisko Wolfa, Chester Burnett. Słynny wers "squeeze my lemon" sięga jeszcze dalej wstecz, do "Traveling Riverside Blues" Roberta Johnsona z 1937 roku. Arc Music, które posiadało prawa wydawnicze Wolfa, pozwało w grudniu 1972 roku; sprawa zakończyła się ugodą poza sądem, Wolf otrzymał około 45 000 dolarów, a późniejsze tłoczenia dodały jego kredyt współautorski. Zamykający utwór tego samego albumu, "Bring It On Home", obejmuje skądinąd oryginalną piosenkę bezpośrednim, celowym hołdem dla nagrania Sonny'ego Boya Williamsona II z 1963 roku kompozycji Dixona — Dixon otrzymał kredyt również tutaj, od 1972 roku, a Page nazwał później zapożyczoną część "hołdem" (Źródło: Wikipedia). Własny śpiewnik Roberta Johnsona pojawia się ponownie w samym "Traveling Riverside Blues", nagranym przez zespół na sesję radiową BBC w 1969 roku i pozostawionym niewydanym aż do boxsetu z 1990 roku, gdzie osiągnął 7. miejsce na liście Billboard Album Rock Tracks — dwadzieścia jeden lat po nagraniu. A "When the Levee Breaks", grzmiący utwór zamykający nienazwany czwarty album (1971), całkowicie przebudował oryginał Memphis Minnie i Kansasa Joego McCoya z 1929 roku o Wielkiej Powodzi Missisipi z 1927 roku; wersja Led Zeppelin kredytuje Memphis Minnie wraz z czterema członkami zespołu, ale — w jednej z dziwniejszych asymetrii w dokumentacji zespołu — nie McCoya. Brzmienie perkusji Johna Bonhama w tym utworze, nagrane przez mikrofony umieszczone daleko w dół otwartej klatki schodowej w Headley Grange, stało się jednym z najczęściej samplowanych nagrań perkusyjnych w historii muzyki, bezpośrednim potomkiem techniki "distance miking", którą Page opracował lata wcześniej jako inżynier sesyjny (Źródło: Wikipedia). Komercyjnie żadna z tych kontrowersji nie spowolniła zespołu. "Led Zeppelin IV" (1971) sprzedał się w szacowanej liczbie 37 milionów egzemplarzy; "Houses of the Holy" (1973), "Physical Graffiti" (1975), "Presence" (1976) i "In Through the Out Door" (1979) utrzymywały zespół na szczycie list albumów na całym świecie przez całą dekadę, przy całkowitej sprzedaży szacowanej na 200–300 milionów płyt. 24–25 września 1980 roku John Bonham zmarł w domu Jimmy'ego Page'a w Windsor po dniu intensywnego picia, dusząc się we śnie; koronator orzekł śmierć przypadkową, a 4 grudnia 1980 roku pozostali członkowie ogłosili, że zespół nie może kontynuować działalności bez niego (Źródło: Wikipedia). Led Zeppelin połączył się ponownie zaledwie kilka razy od tamtej pory — nierówny występ na Live Aid w 1985 roku, koncert z okazji 40-lecia Atlantic Records w 1988 roku, wprowadzenie do Rock and Roll Hall of Fame w 1995 roku oraz pełny koncert w londyńskiej O2 Arena 10 grudnia 2007 roku z synem Johna, Jasonem Bonhamem, na perkusji, na który około 20 milionów próśb o bilety ustanowiło rekord Guinnessa. Rock and Roll Hall of Fame nazwał zespół równie wpływowym w latach 70. jak Beatlesi w latach 60. (Źródło: Wikipedia).

Wpływ muzyczny

Przekształcenie przez Led Zeppelin bluesa z Delty i Chicago w rock stadionowy — Dixon, Wolf, Johnson i Memphis Minnie przebudowani w przytłaczającej głośności i skali — stworzyło komercyjny i brzmieniowy wzorzec dla hard rocka i heavy metalu, podczas gdy seria ugód dotyczących praw autorskich, które wywołało, na stałe zmieniła sposób, w jaki przemysł muzyczny kredytuje materiał źródłowy bluesa (Źródło: Wikipedia).

Historie i anegdoty

"W lutym 2025 roku ukazał się „Becoming Led Zeppelin” jako pierwszy oficjalnie autoryzowany film dokumentalny o zespole, w reżyserii Bernarda MacMahona, zawierający niepublikowany wcześniej materiał i komentarze Roberta Planta, Jimmy'ego Page'a i Johna Paula Jonesa. (Źródło: Variety; Wikipedia)"

Oglądaj i słuchaj

Wyróżnione

Led Zeppelin — Kashmir (Live at Knebworth 1979) [Official Video]

Full concert-quality official footage.

Led Zeppelin

Led Zeppelin — Whole Lotta Love (Official Music Video)

Led Zeppelin — Whole Lotta Love (Official Music Video)

Led Zeppelin - Stairway To Heaven (Live at Earl's Court 1975) [Official Video]

Led Zeppelin - Stairway To Heaven (Live at Earl's Court 1975) [Official Video]

Becoming Led Zeppelin - Official Trailer

Becoming Led Zeppelin - Official Trailer

Oglądaj i słuchaj

Henter videoer fra YouTube…

Linki zewnętrzne

YouTube Music Wikipedia

Booking / Kontakt

Czy jesteś artystą, czy reprezentujesz zespół lub agencję bookingową? Chcemy, aby informacje o bookingu były zawsze poprawne i aktualne. Prześlij nam właściwe dane za pomocą naszego formularza kontaktowego, a zaktualizujemy profil najszybciej jak to możliwe. Przejdź do formularza kontaktowego

Źródła

Wspieraj niezależność SlowBlues. Oficjalny merch — noś bluesa.